İhtişamın İzinde: Saraydan Sarnıca İstanbul (Topkapı Sarayı Ve Ayasofya)

Sevgili Rehberimiz Mustafa Meriç ile İhtişamın İzinde: Saraydan Sarnıca İstanbul Gezisi.

Saat 09:45 ‘da Hürrem Sultan Hamam’nın bahçesinde buluşuyoruz ve beraber gezimiz için hareket ediyoruz.

Hikayemiz 

III.Ahmet Çeşmesisi yalnızca susuzluğu gideren bir yapı değil; Lale Devri’nin estetik anlayışını, suyun sesiyle anlatan bir hatırasıdır. Mermer yüzeyindeki şiir gibi işlenmiş kitabeler, bugünün sıradan bir gezi değil, zamanın katmanları arasında yapılacak bir yolculuk olacağını daha ilk anda hissettirir. Buradan birkaç adım sonra Bab-ı Hümayun önünde dururuz. Topkapı Sarayı, Osmanlı İmparatorluğu’nun yaklaşık dört yüz yıl boyunca aklı, iradesi ve hafızası olmuştur. Bu kapıdan içeri girildiğinde artık bir şehirde değil, bir imparatorluğun merkezinde yürünür. Avlular ilerledikçe kalabalık seyrekleşir, mekânlar büyür; çünkü Osmanlı’da gücün sesi yükselmez, aksine derinleşir. Saray içinde ilerlerken, devletin hazinesini Hazine Dairesi’nde, padişahın gündelik hayatını ve eğitim sistemini Enderun’da, imparatorluğun manevî merkezini ise Kutsal Emanetler Dairesi’nde hissederiz. Bu bölümde sesler kendiliğinden alçalır; çünkü burası yalnızca Osmanlı padişahlarının değil, bütün bir İslam dünyasının emanetlerini taşıyan bir mekândır. Ziyaret, farkında olmadan bir tefekküre dönüşür. Ardından Harem bölümüne geçilir. Harem, çoğu zaman yanlış anlaşılmıştır; oysa burası eğitimin, disiplinin ve saray içi düzenin kalbidir. Valide sultanların etkisi, şehzadelerin çocukluğu ve hanedan hayatının perde arkası burada şekillenir. Dar koridorlar ve avlular arasında ilerlerken, taş duvarların ardında kalan sessiz hikâyeler gün yüzüne çıkar. Topkapı Sarayı’ndan ayrıldıktan sonra, bu kez yönümüzü yerin altına çeviririz. Sarayın hemen yakınında, İstanbul’un görünmeyen ama ayakta kalmasını sağlayan yapılarından biri olan Yerebatan Sarnıcı bizi karşılar. Burada Bizans’ın suya verdiği önem ve mühendislik zekâsı ortaya çıkar. Yüzlerce sütunun arasında yürürken, İstanbul’un yalnızca fethedilmediğini; korunarak, planlanarak ve akılla yaşatıldığını anlarız. Medusa başları önünde durduğumuzda, antik dünyanın izleri ile Orta Çağ İstanbul’u aynı mekânda buluşur. Yerin altındaki bu serin ve gizemli atmosferden çıktıktan sonra, kısa bir yürüyüşle tarihin en büyük kırılma noktalarından birinin yaşandığı mekâna varırız: Ayasofya Camii. Ayasofya, tek bir inancın değil; Roma’nın kudreti, Bizans’ın ruhu ve Osmanlı’nın tevazu ile kurduğu hâkimiyetin üst üste bindiği eşsiz bir yapıdır. Kubbenin altına girildiğinde, insan yalnızca yukarı bakmaz; 1500 yılı aşan bir geçmişin içinde durduğunu hisseder. Gün, Ayasofya’nın gölgesinde sona ererken fark ederiz ki bugün yalnızca yapılar gezilmemiştir. Sarayın gücü, sarnıcın aklı, mabedin ruhu birlikte okunmuştur. İstanbul yine kendine has bir şekilde davranmış; her şeyi göstermiş ama tamamını anlatmamıştır. 

Gezi Rotamız 

Topkapı Ayasofya turunda da sırasıyla Topkapı Sarayı arkasından Ayasofya cami girişi giriş katının anlatımı (birinci kat müze olduğundan dolayı burası ücrete tabiidir) arzu edenler olursa toplu olarak yukarısı da ziyaret edilebilir en son Yerebatan sarnıcı ile turumuz sona erecektir.