Haliç’in Sessiz Tanıkları Fenerden Balat’a!

Sevgili Rehberimiz Mustafa Meriç ile Haliç in sessiz tanıkları Fenerden Balat’a

Haliç’in sessiz tanıkları Balat’ta Ayvansaray turumuzun buluşma yerimiz Cibali Atölye Kafası olacaktır.Buluşma saatimiz saat 10:00.

Hikayemiz

Haliç in sessiz tanıkları Fenerden Balat’a 10.00 – Cibali Atölye Kafası’nda buluşma Sabahın serinliğinde, Haliç’in sessiz sularının kıyısında buluşur insanlar. Cibali, her sabah başka kokar: kahveyle karışan deniz, tarih kokusuyla iç içe.Atölye Kafası’nda içilen ilk kahve, sadece bir başlangıçtır  bir günün değil, asırlık bir serüvenin açılışı. Tahta sandalyelerde, insanlar yüz yıllık hikâyelerin gölgesinde tanışır, şehir yavaşça nefesini tutar. Fener Taş Konakları ve Yahudhaneler Yürüyüş, dar sokaklara karıştığında eski taş konaklar sessizce bakar geçene. Bir zamanlar bankerlerin, tüccarların yaşadığı evlerdir bunlar.Kapı tokmakları yorgun ama zarif, ahşap panjurlar hâlâ renkli. Yahudhaneler, küçük avlularıyla bir dönemin Yahudi yerleşiminin sıcak anılarını taşır.  Her taş, bir dilin, bir duanın parçasıdır.Maraşlı Rum İlkokulu ve Fener Rum Patrikhanesi Kırmızı tuğlalarla süslü okul binası, bir zamanların çocuk seslerini hâlâ duyar gibidir.Maraşlı Rum İlkokulu’nun pencerelerinde geçmişin gülümsemesi asılı kalmıştır.Bir yokuş aşağı yürüyünce, dünyanın en eski Patrikhanelerinden biri, Fener Rum Patrikhanesi, sessiz bir saygı duruşu gibidir.Avluda, rüzgârın bile ağırlaştığı bir huzur vardır yüzyıllardır değişmeyen bir ibadet sessizliği.  Kırmızı Mektep (Fener Rum Lisesi)Biraz ileride, şehrin kalbinde sanki bir kale gibi yükselir Kırmızı Mektep.Tuğlalarının rengi sabah ışığında alev gibi parlar. İstanbul’un ufkuna vurulmuş bir mühür gibidir. Bu bina sadece taş değil, Rum toplumunun “biz buradayız” deyişidir.Moğolların Meryemi Kilisesi (Maria Moğolissa) Dar bir sokağa dönüldüğünde, kırmızı tuğlalarla çevrili, mütevazı ama zarif bir kilise çıkar karşına. Moğolların Meryemi…İstanbul’da hiç fethedilmemiş, Bizans’tan bugüne dimdik ayakta kalmış tek Bizans kilisesidir. Kubbesinin altına girince, yüzyıllar sanki bir nefeste birleşir. Dimitri Kantemir Sarayı Bir köşede, yıkıntılar ve bahçe taşlarının arasında gizlenmiş bir hikâye vardır: Rumen asıllı prens ve bilgin Dimitri Kantemir burada yaşamıştır. Batı ve Doğu müziğini sentezleyen bu düşünür, İstanbul’un bilgeliğini notalara taşımıştır. Rüzgâr buradan geçerken bile sanki eski melodilere karışır.  Öğle Yemeği Molası Haliç kıyısına dönülür. Balık kokusu, pişen ekmek, çocuk kahkahaları… Bir masada herkesin önünde farklı bir tabak vardır ama aynı sohbet: “Bu şehir kaç dine, kaç dile ev sahipliği etti acaba?” Bir süreliğine zaman durur; sadece İstanbul konuşur.Sveti Stefan Bulgar Kilisesi (Demir Kilise)Yemekten sonra yürüyüş seni altın gibi parlayan bir yapıya götürür.Kara demirden inşa edilmiş kilise, güneşte adeta ışık saçıyor.  1871’de Tuna Nehri’nin üzerinden getirilen parçalarla monte edilen bu mucize yapı,Sinan’ın taşını değil, Bulgar toplumu için inançla yoğrulmuş metali taşır. Demir parıldar, ruh dinlenir. Çıfıt Çarşısı ve Merdivenli Yokuş Balat’a yaklaştıkça sokaklar canlanır. Eski adıyla “Çıfıt Çarşısı”, bir zamanlar Yahudi esnafın ticaretle uğraştığı yerdir.Kadim tabelaların altında yeni kafeler, sanat atölyeleri ve antikacılar sıralanır.Bir dönemin yankısı modernliğe karışmıştır. Sonra gelir Merdivenli Yokuş rengârenk evlerin sokağı. Her basamak bir fotoğraf; her kapı bir hikâye.Leon Brudo’nun Evi ve Çana Sinagogu Merdivenleri çıktığında, yıkıntılar arasında bir isim yankılanır: Leon Brudo. Hitler zulmünden kaçıp İstanbul’a sığınan akademisyenlerden biridir. Burada yaşamış, burada umut bulmuştur.Yakınında, yüzyıllık bir başka tanık: Çana Sinagogu. Küçük, sessiz, ama inançla dolu — azınlıkların direncinin sessiz simgesi. Balat Mahkemesi ve UNESCO Projeli Evler Rotan Balat’ın kalbine iner. Restorasyonla yeniden hayat bulmuş pastel renkli evler, sırt sırta dizilmiştir.Pencere önlerinde saksılar, duvarlarda eski isimler. UNESCO’nun projelendirdiği bu evler, geçmişi koruyarak geleceğe uzanan güzel bir dengedir. Tam karşıda eski Balat Mahkemesi, geçmiş adaletin izlerini taşır. Surp Hraşdagabet Ermeni Kilisesi Kırmızı bir kapı, içeri girince huzurla karşılaşan bir sessizlik.Ermeni toplumunun asırlardır var olduğu bu semtte, dualar hâlâ aynı dille yükselir.Küçük avlusunda yaşlı birinin kandil yaktığını görürsün; zamanı kutsar gibi yavaş bir hareketle. Agora Meyhanesi ve Blakhernia Ayazması Günün sonuna yaklaşırken, Agora Meyhanesi’nin önünden geçersin. Kimi zaman Rum ezgileri, kimi zaman İstanbul hikâyeleri yükselir buradan. Bir bardakta şehrin hatırası saklı gibidir. Biraz ilerideyse, sessiz bir mucize: Blakhernia Ayazması. Toprağın altından çıkan kutsal suyun serinliği, günün son durağında sana bir huzur bırakır. Gün Batımı – Yolun Sonu, Hikâyenin Devamı Güneş Haliç’in sularına inerken, semtin her rengi altına bürünür. Bir günde, üç din, beş kültür, sayısız hikâye…Aynı gökyüzü altında, aynı rüzgârla birleşir.Fener ve Balat, sadece İstanbul’un değil; birlikte yaşamanın en güzel yüzdür. Her kapı, bir dua; her sokak, bir tarih; her insan, bu şehrin sonsuz mozaiğinin parçasıdır.

Gezi Rotası

Tütün fabrikası bugünkü Haliç Üniversitesi , Cibali karakolu , Gül Camii , Aya Nikola  kilisesi , Patrikhane Patrikhanenin içerisindeki Aya Yorgi kilisesi ,  renkli sıra evler , birinci Dünya Savaşı’nda İngiliz İngilizlerin karargah olarak kullandığı evin önünde anlatım ile Moğollar‘ın Meryem’i kilisesini gezdikten sonra fener evlerinin arasından geçilerek st Stefan kilisesi‘n de turumuz sona erecektir.